PRESS RELİZ

Korrupsiya ilä mübarizä aparan

“korrupsiyaçılar”.

Bu günlärdä Täläbä Qäbulu Üzrä Dövlät Komissiyasının elan etdiyi ali mäktäblärä sänäd qäbulu başa çatdä. Yenä dä här zaman olduğu kimi üçüncü ixtisas qrupunda yerläşän hüquq fakultäsinä sänädlär digär fakultälärä nisbätdä daha çox idi. Görünür abituriyentlärimiz hüquqşunas ixtisasının cämiyyät üçün daha faydalı bir peşä olduğuna inanırlar. Qäribädir nädäsnsä azärbaycanlı valideynlärimiz dä prokuror vä ya hakim övlada sahib olmağı daha şäräfli bilirlär. Göräsän bu peşäni belä cazibädar edän nädir? Doğurdandamı Azärbaycan vätändaşları öz hämvätänlärinin hüquqlarını müdafiä etmäyi här şeydän üstün tuturlar. Täässüf hissi ilä qeyd etmäk istäyiräm ki, abituriyentlä arasıda apardığmız xırda sorğu näticäsindä bunun heç dä belä olmadığı aydın oldu. Sorğuda iştirak edänlärin demäk olar ki, äksäriyyäti bu peşäni valideynlärinin istäyi ilä seçdiklärinin qeyd edäräk bu yolla varlanmağın daha asan olduğunu qeyd etdilär. Elmi ädäbiyyatda buna korrupsiyaçı xalq arasında isä “qulaq käsmäk” deyirlär.

Yäqin mähz elä bu säbäbdändir ki, bu gün cämiyyät arasında belä bir fikir formalaşıb ki, bizdä korrupsiyanın başlıca mänbäyi elä hüquq mühafizä orqanlarının özvläridir.

Mövcud qanunvericilik hüquq mühafizä orqanlarına korrupsiya ilä mübarizä üçün geniş imkanlar versä dä bu imkanlardan näinki sämäräli şäkildä istifadä olunmur, hätta qeyd olunan orqanların özläri bu çirkabda boğulurlar. Beläki Azärbaycanda korrupsiya ilä bağlä mähkämä işlärinin täcrübäsi bu mämläkätdä mähkämälärin müstäqilliyinin yalnız kağız üzärindä olduğunu göstärän faktlardan biridir. Beläki Azrbaycanda indiyädäk korrupsiya ilä bağlı elä dä näzärä çarpan şäkildä skandallı mähkämälär qeydä alınmamışdır. Mäsälä ilä bağlı işlär isä sadäcä kimlärinsä bilvasitä vä ya sifarişi ilä hansısa väzifäli şäxsi tutduğu väzifädän uzağlaşdırmaq vä yerinä daha çox rüşvät alaraq başqasını täyin etmäk mäqsädilä icra olunub.

Elä isä bäs problemin kökündä nä dayanır? Hüquq Qäzetinin baş redaktoru İntiqam Äliyev 20-26 iyun 2003-cü il tarixindä därc olunan “Korrupsiya irkabında batan mähkämä korrupsiyaya qarşı mübarizä apara bilmäz” başlığı altında yazdığı mäqaläsindä problemin kökünü 1999-cu ildä keçirilän hakim seçkilärindä axtarmağın lazım olduğunu qeyd edir. Onun fikrincä seçkilärin qeyri-obyektiv, aşkarlıqdan çox-çox uzaq şäraitdä keçirilmäsi, ciddi hüquq pozuntuları vä prosesin hüquqi bazasını täşkil edän normativ aktların  - Azärbaycan Respublikasının Konstitusiyasında täsbit olunmuş müstäqil mähkämä hakimiyyätinin yaradılmasını äsas mäqsıdi kimi bäyan etmiş Mähkämälär vä hakimlär haqqında Qanunun, Azärbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 1 Dekabr tarixli Färmanı ilä täsdiq edilmiş Azärbaycan Respublikası Prezidenti yanında Mähkämä-hüquq şurası haqqında Äsasnamänin vä hämin Şuranın täsdiq etdiyi Azärbaycan Respublikasında hakimliyä namizädlärin seçilmäsi qaydalarının qeyri-täkmilliyi peşäkar,  säriştäli vä yüksäk mänävi keyfiyyätli hakimlärdän ibarät korpusun täşkilinä imkan vermädi. Belä ki, Mähkämälär vä hakimlär haqqında Qanunun hakimlärin täyin olunmasını nizama salan 16-cı fäsli (93-95-si maddälär) hakimlär korpusunun formalaşdırılmasının Konstitusiya ilä müäyyän olunmuş ümumi prinsip vä qaydalarını täkrar etmäklä kifayätlänäräk, onların gerçäkläşdirilmäsinin sämäräli prosedurunu müäyyän etmäyib. Äliyevin fikrincä Konstitusiyaya äsasän hakimlärin täyin edilmäsini häyata keçirän icra hakimiyyäti bu sälahiyyätdän öz täsir imkanlarını gücländirmäk, özündän asılı olan hakimlär korpusunu formalaşdırmaq üçün istifadä etmäklä yanaşı, häm dä hakimlärin täyin olunması prosesinin özünü belä korrupsiya mänbäyinä çevirmäklä mähkämä hakimiyyätinin özünü bu mütäşäkkil korrupsiya mexanizminin tärkib hissäsinä çevirmäk imkanı äldä edib. İntiqam Äliyev korrupsiyadan çıxış yolu kimi hüquq mühafizä orqanlarında işläyän ämäkdaşların ämäk haqqlarının artırılmasını, onların texniki tächizatının artırılmasını vä sair üsulları göstäräräk bu sahädä mükämmäl dövlät proqramı hazırlamağı täklif edir. Fikrimizcä bunlra olduqca müsbät fikirlärdir, lakin hesab edirik ki, koprrupsiya ilä bağlı qäbul edilän än mükämmäl dövlät proqramı vä ya qanun ona ämäl edilmädikdä mükämmälliyini itirir vä icrasına heç kim täräfindän ämäl olunmayan än adi qanunlar sırasına daxil olur. Mähz buna görä dä här hansı proqram qäbul olunmazdan ävväl ilkin olaraq onun icra mexanizmläri däqiqläşdirilmäli vä bu mexanizmä ämäl etmäyänlärä ciddi cäzalar tätbiq edilmälidir.

Şäffaflıq Azärbaycan

e-mail : transpaz@azeronline.com

www.transparency-az.org